AMD'nin RDNA 3 mimarisine sahip amiral gemisi ekran kartı Radeon RX 7900 XTX'e ait olduğu belirtilen sıra dışı bir mühendislik örneği internette ortaya çıktı. Reddit'te paylaşılan prototip, perakende sürümlerden farklı olarak tamamen kırmızı baskılı devre kartı (PCB) kullanması ve üzerinde yer alan geliştirme bağlantılarıyla dikkat çekiyor. Kartın en ilginç yanı ise fiziksel olarak 24 GB GDDR6 bellek yapılandırmasına sahip görünmesine rağmen GPU-Z yazılımı tarafından yalnızca 16 GB VRAM'e sahipmiş gibi algılanması oldu. Bu durum, AMD'nin geliştirme sürecinde kullandığı özel donanımlardan biri olabileceği ihtimalini gündeme taşıdı.
Prototip tasarımında dikkat çeken farklılıklar
Ortaya çıkan mühendislik örneği, satışa sunulan Radeon RX 7900 XTX modellerinden birçok açıdan ayrılıyor. Kartın tamamen kırmızı renkte tasarlanan PCB'si ilk bakışta dikkat çekerken, üst bölümde yer alan ek bağlantılar da bunun ticari bir ürün olmadığını açıkça gösteriyor. Geliştirme sürecinde kullanılan bu bağlantıların mühendislerin hata ayıklama, doğrulama ve donanım testleri yapabilmesi için tasarlandığı belirtiliyor. Özellikle mavi renkli bağlantı noktası üzerinden I2C, PMBus ve JTAG arayüzlerine erişim sağlanabiliyor. JTAG bağlantısı sayesinde GPU çekirdeği ve bellek denetleyicisinden doğrudan tanılama verileri alınabiliyor. Bu tür bağlantılar, seri üretime geçen ekran kartlarında bulunmuyor ve yalnızca geliştirme aşamasındaki kartlarda kullanılıyor.
Kartın merkezinde Navi 31 grafik işlemcisi yer alırken çevresinde toplam 12 adet GDDR6 bellek yongası bulunuyor. Standart Radeon RX 7900 XTX modellerinde de aynı sayıda bellek modülü kullanılıyor ve her biri 2 GB kapasite sunduğu için toplam bellek miktarı 24 GB'a ulaşıyor. Ancak bu mühendislik örneğinde yazılım tarafında farklı bir durum yaşanıyor.
GPU-Z neden yalnızca 16 GB VRAM görüyor?
Kartın sahibi olan Reddit kullanıcısı, GPU-Z yazılımıyla yaptığı incelemede ekran kartının yalnızca 16 GB belleğe sahip olduğunu gördüğünü belirtiyor. Yazılım ayrıca ekran kartını 256 bit bellek veri yolu kullanan bir model olarak tanımlıyor. Oysa perakende Radeon RX 7900 XTX modellerinde 384 bit bellek veri yolu ve 24 GB GDDR6 bellek bulunuyor. Bu çelişki, kartın standart bir XTX modelinden farklı yapılandırıldığını gösteriyor.
| Özellik | Prototip Kart | Radeon RX 7900 XTX (Perakende) |
|---|---|---|
| GPU | Navi 31 | Navi 31 |
| PCB | Kırmızı mühendislik PCB'si | Standart siyah PCB |
| Bellek modülü | 12 adet GDDR6 | 12 adet GDDR6 |
| GPU-Z tarafından algılanan VRAM | 16 GB | 24 GB |
| Bellek veri yolu | 256 bit olarak algılanıyor | 384 bit |
| Geliştirme bağlantıları | Var | Yok |
Kullanıcının paylaştığı bilgilere göre fiziksel bellek dizilimi 24 GB kapasiteyi işaret etmesine rağmen bazı bellek kanallarının geliştirme aşamasında devre dışı bırakılmış olması ihtimali oldukça güçlü görünüyor. Bu nedenle GPU-Z'nin yalnızca aktif bellek kapasitesini raporladığı düşünülüyor. Böyle bir yapılandırma, AMD'nin geliştirme sürecinde farklı bellek kombinasyonlarını test etmiş olabileceğine işaret ediyor.
Performansı RX 7900 GRE ile RX 7900 XT arasında kaldı
Kart yalnızca donanım yapısıyla değil performansıyla da dikkat çekiyor. Prototipi test eden kullanıcı, ekran kartının tam anlamıyla bir Radeon RX 7900 XTX performansı sunmadığını belirtiyor. Elde edilen sonuçlar, teknik özellik bakımından Radeon RX 7900 GRE'ye daha yakın görünmesine rağmen gerçek performansın RX 7900 XT seviyesine yaklaştığını gösteriyor. Bu durum da kartın geliştirme sürecinde farklı saat hızları, bellek yapılandırmaları veya işlem birimi kombinasyonlarıyla test edilen ara sürümlerden biri olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.
Kullanıcı ayrıca ekran kartına Radeon RX 7900 GRE BIOS'u yüklemeyi de denediğini ancak işlemin başarısız olduğunu ifade ediyor. Bu da kartın standart perakende modellerden farklı donanımsal kimlik bilgilerine sahip olduğunu ortaya koyuyor. GPU-Z'nin bellek miktarı ve veri yolu gibi temel bileşenleri farklı algılaması da mühendislik örneğinin özel bir BIOS veya geliştirme yazılımı kullandığını düşündürüyor.
Mühendislik örneği AMD'nin geliştirme sürecine ışık tutuyor
Bu prototip, AMD'nin RDNA 3 tabanlı ekran kartlarını geliştirirken farklı donanım konfigürasyonlarını test ettiğini gösteren nadir örneklerden biri olarak öne çıkıyor. Üzerindeki geliştirme bağlantıları, kırmızı PCB tasarımı ve standart Radeon RX 7900 XTX modellerinden farklı çalışan bellek yapısı, kartın ticari satış için değil tamamen mühendislik ve doğrulama süreçleri için üretildiğini ortaya koyuyor. Her ne kadar fiziksel olarak 24 GB bellek taşıyor gibi görünse de yazılım tarafında yalnızca 16 GB kapasitenin kullanılabiliyor olması, bazı bellek denetleyicilerinin veya bellek kanallarının test amacıyla devre dışı bırakılmış olabileceğini düşündürüyor. Bu da kartı, AMD'nin geliştirme sürecine dair şimdiye kadar ortaya çıkan en ilginç mühendislik örneklerinden biri haline getiriyor.